Het verschil tussen energie en overprikkeling
“Mijn hond is zó druk.” Het is misschien wel de meest gehoorde opmerking tijdens een consult. Logisch ook, want druk gedrag valt op. Veel mensen trekken vervolgens de conclusie dat hun hond meer beweging, meer training of meer uitdaging nodig heeft. Toch zie ik in de praktijk dat dit lang niet altijd de oplossing is. Sterker nog: heel vaak maakt extra activiteit het probleem juist groter. Een drukke hond is namelijk niet automatisch een hond met te veel energie. Het kan ook een hond zijn die simpelweg niet meer goed tot rust komt.
Druk gedrag heeft niet altijd dezelfde oorzaak
Juist daar zit de uitdaging. Druk gedrag kan namelijk ontstaan door onderprikkeling, maar ook door overprikkeling. Aan de buitenkant lijken die twee verrassend veel op elkaar. In beide gevallen kan een hond onrustig zijn, voortdurend aandacht vragen, overal achteraan lopen of moeilijk stil kunnen liggen. Toch vraagt iedere oorzaak om een totaal andere aanpak. Daarom is het zo belangrijk om niet alleen naar het gedrag te kijken, maar vooral naar wat er onder dat gedrag schuilgaat.
Hoe herken je het verschil?
Een hond die onvoldoende uitdaging krijgt, zie je vaak zichtbaar ontspannen nadat hij iets heeft mogen doen waarbij hij zijn hersenen gebruikt. Denk aan een snuffelwandeling, speuren of een andere mentale activiteit. Daarna zie je vaak dat de hond tevreden gaat liggen en een aantal uren goed kan slapen. De activiteit heeft hem geholpen om zijn energie op een gezonde manier kwijt te raken.
Bij een overprikkelde hond zie je juist iets anders gebeuren. Deze honden hebben vaak moeite om zelfstandig rust te vinden. Ze lopen hun eigenaar voortdurend achterna, reageren op ieder geluid, blijven alert op alles wat er gebeurt en lijken nooit echt ‘uit’ te staan. Zelfs na een lange wandeling of een intensieve training blijven ze onrustig. Dat komt niet doordat ze nóg meer activiteit nodig hebben, maar doordat hun zenuwstelsel simpelweg geen tijd krijgt om te herstellen.
Rust is geen luxe, maar een basisbehoefte
In mijn werk zie ik dat het overgrote deel van de gedragsproblemen samenhangt met een zenuwstelsel dat voortdurend overactief is. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, maar bij veel honden ontbreekt er één belangrijk onderdeel in het dagschema: voldoende hersteltijd. We plannen wandelingen, spelletjes, trainingen, bezoekjes, autoritten en uitstapjes, maar vergeten dat al die ervaringen ook verwerkt moeten worden.
Daarom werk ik vrijwel altijd met duidelijke aan- en uitblokken. Er zijn momenten waarop de hond actief mag zijn en nieuwe ervaringen opdoet, maar daarna volgt bewust een periode waarin er niets hoeft. Geen spelletjes, geen oefeningen en geen nieuwe prikkels. Juist in die rustige momenten krijgt het zenuwstelsel de kans om weer terug te schakelen. Dat herstel is minstens zo belangrijk als de activiteit zelf.
Kijk niet alleen naar wat je hond doet, maar ook naar hoe hij herstelt
Er bestaat geen perfect dagschema dat voor iedere hond werkt. Leeftijd, ras, karakter en eerdere ervaringen spelen allemaal een rol. Daarom is het veel waardevoller om naar het herstel van je hond te kijken dan naar het aantal minuten dat je hebt gewandeld.
Kan je hond na een activiteit zelfstandig zijn rust pakken? Gaat hij uit zichzelf ergens liggen en slaapt hij diep? Of blijft hij achter je aan lopen, blijft hij alert op ieder geluid en lijkt hij voortdurend op zoek naar de volgende prikkel? Dat zijn vaak signalen die veel meer vertellen over hoe het écht met je hond gaat.
De grootste winst zit soms in minder doen
Veel eigenaren voelen zich schuldig als hun hond een paar uur niets doet. Alsof een goede eigenaar zijn hond voortdurend moet vermaken. Maar niets is minder waar. Rust is geen verloren tijd en ook geen gemiste training. Tijdens rust verwerkt een hond alle indrukken van de dag. Juist dan herstellen lichaam en brein en ontstaat er ruimte om nieuwe ervaringen op een gezonde manier op te slaan.
Soms zit de oplossing voor druk gedrag daarom niet in nóg een wandeling, nóg een spelletje of nóg een training. Soms begint echte verandering juist met iets wat we verrassend vaak vergeten: voldoende rust.
Aktie: